|
|
||||
|
e-mail: iaekrak@archeo.pan.krakow.pl |
||||
|
|
||||
|
BAdania i projekty naukowe |
||||
|
Oddział prowadzi badania w zakresie prahistorii i
archeologii wczesnego średniowiecza na wyżynach lessowych, w Karpatach, na
Pogórzu Karpackim oraz w innych rejonach Polski (Sudety). Zajmuje się także bardziej ogólnymi zagadnieniami
dotyczącymi prahistorii i wczesnego średniowiecza w Europie Środkowej.
Ważnym aspektem działalności Oddziału jest archeologia środowiskowa. Polega
ona na badaniu wzajemnych relacji człowieka prahistorycznego i jego
środowiska naturalnego oraz na studiach mikroregionalnych dotyczących
historii osadnictwa danego obszaru. Oddział jest także zaangażowany
Europie opracowanie materiałów pochodzących z systematycznych badań
wykopaliskowych. Poczesne miejsce zajmują tu badania o charakterze
interdyscyplinarnym przejawiające się we współpracy ze specjalistami w
dziedzinie paleobotaniki (próby rekonstrukcji środowiska przyrodniczego
człowieka prahistorycznego oraz określenie podstaw jego gospodarki),
paleozoologii (poznanie struktury hodowli i konsumpcji w czasach
prahistorycznych) i antropologii fizycznej. W ramach tych zainteresowań
prowadzone są w Igołomi cykliczne spotkania szkoleniowe tzw. warsztaty
archeobotaniczne i archeozoologiczne.
Bronocice. Grób
zbiorowy ze starszej fazy „pucharowo-badeńskiej” Bronocice. Naczynie „z
wozami” W historii ostatnich dziesięcioleci działalności Oddziału
bardzo ważne miejsce zajmują badania, które były wykonywane w ramach
współpracy polsko-amerykańskiej. Stronami współdziałania
były
Iwanowice, Babia
Góra. Grób kultury mierzanowickiej Neolityczne zabytki z
Bronocic Rezultaty tych badań są w dalszym ciągu przedmiotem
systematycznych analiz wykonywanych przez zespół naukowy Oddziału. Najważniejsze stanowiska badane w ostatnich
latach to: Nowa Biała, woj. Nowy Sącz (1985-95, schronisko skalne ze
środkowego i górnego paleolitu); Zagaje Stradowskie, woj. Kielce (1991-96,
kurhan kultury pucharów lejkowatych), Słonowice, woj. Kielce (1979-97,
miejsce kultowe i cmentarzysko grobowców kujawskich kultury pucharów
lejkowatych oraz osada kultury trzcinieckiej), Szarbia, woj. Kielce (1980-85,
osada i cmentarzysko kultury mierzanowickiej, Zofipole, woj. Kraków (1986,
1997, osada i centrum produkcji ceramiki z późnego okresu rzymskiego),
Mysławczyce, woj. Kraków (1988-94, wielofazowa osada, głównie z późnego
okresu rzymskiego), Łękawa, woj. Kielce (1991-92; cmentarzysko kultury
ceramiki sznurowej i cmentarzysko kultury łużyckiej), Kocmyrzów, woj. Kraków
(1996-97, cmentarzyska kultury ceramiki sznurowej i kultury łużyckiej), Smroków, woj. Kraków (cmentarzysko kultury ceramiki sznurowej), Zielona, woj. Kraków cmentarzysko kultury ceramiki sznurowej), Wielka Wieś,
woj. Tarnów (1996-97, stanowisko wielokulturowe z epoki brązu i wczesnej
epoki żelaza), Czchów, woj. Tarnów (1997, osada kultury ceramiki sznurowej i
osada kultury Otomani), Łoniowa, woj. Tarnów (1997; dom kultury ceramiki
wstęgowej rytej), Stradów, woj. Kielce (1997, weryfikacja chronologii
wczesnośredniowiecznego grodziska). Ważne miejsce w działalności Oddziału zajmuje
międzynarodowa współpraca w zakresie badań terenowych. Od szeregu lat
prowadzona jest współpraca z Instytutem Archeologicznym Akademii Nauk
Republiki Czeskiej w Brnie. Dotyczy ona głównie kwestii przełomu epok
kamienia i brązu w zachodniej części strefy karpackiej. Zaowocowała ona
między innymi opracowaniami materiałów kamiennych morawskiej kultury ceramiki
sznurowej oraz morawskiej kultury protounietyckiej. Na obszarze północno-zachodniej Słowacji prowadzone są
wspólnie z Instytutem Archeologii SAV w Nitrze badania nad kulturą
najstarszych rolników i pasterzy na Wyżynie Ondawskiej. Wspólnie jest też
realizowany projekt dotyczący neolityzacji centralnej części Karpat Polskich
(Projekt Spiski) oraz program badań w dziedzinie technologii i podstaw
typologii ceramiki prehistorycznej i wczesnośredniowiecznej.
Rejon przełomu Białki
przez Pieniński Pas Skałkowy. Na pierwszym planie Obłazowa Skała Górnopaleolityczny
bumerang z ciosu mamuta. Fot. M. Biernacki Razem z Ukraińską Akademią Nauk we Lwowie
prowadzone jest rozpoznanie osadnictwa prahistorycznego w międzyrzeczu Sanu i
górnego Dniestru. Przy finansowym poparciu Fundacji Współpracy
Polsko-Niemieckiej realizowane są badania nad początkami osadnictwa w
Sudetach Zachodnich, zaś we współpracy z Uniwersytetem w Erlangen
przeprowadzono badania poszukiwawcze w Lesie Bawarskim.
Kurhan kultury
ceramiki sznurowej. Wyżyny na południe od Beskidu Niskiego (Słowacja) Dolina Murg w
północnym Szwarcwaldzie. Rejon badań archeologicznych i paleobotanicznych Aktualnie wdrażane są we współpracy z Landesdenkmalamt w Dreźnie
badania nad osadnictwem prehistorycznym niemieckiej części Sudetów. W ostatnich latach pracownicy Oddziału kierowali 9 dużymi
projektami grantowymi dotyczącymi kluczowych zagadnień prahistorii
południowej Polski. Znalazło się też miejsce na realizację ogromnego
przedsięwzięcia wydawniczego - publikacji największych cmentarzysk okresu
lateńskiego i rzymskiego w Polsce (7 monografii). Warto wreszcie podkreślić, iż Oddział współtworzy (wraz z
Uniwersytetem Jagiellońskim i Muzeum Archeologicznym w Krakowie) Krakowski
Zespół do Badań Autostrad. W tych ramach jest zaangażowany w olbrzymie
badania wykopaliskowe o charakterze ratowniczym związane z budową autostrady
A4 (m.in. Aleksandrowice, woj. krakowskie).
Trzeba też wspomnieć o wspieraniu przez Oddział konserwatorskiego programu
prac zabezpieczających obiekty archeologiczne, znajdujące się na terenach
dotkniętych powodzią w 1997 r. (m.in. stanowisko Pilce w woj. wałbrzyskim). W Oddziale wydawane są 2 czasopisma: Sprawozdania
Archeologiczne i Acta Archaeologica Carpathica. |
